Wtorek, 17 listopada 2026
Imieniny: Elżbieta, Grzegorz, Salomea
Turystyka Materiał Partnera

Stąd wystrzelono ponad dwieście rakiet V-2, a części jednej z nich trafiły do Londynu. Okolice Dębicy inaczej

Dwadzieścia jeden kilometrów od Dębicy działał niemiecki poligon rakietowy Heidelager. Pierwszy start V-2 odbył się 5 listopada 1943 roku, a wywiad Armii Krajowej przez osiem miesięcy zbierał pod nosem Niemców szczątki rakiet.
Stąd wystrzelono ponad dwieście rakiet V-2, a części jednej z nich trafiły do Londynu. Okolice Dębicy inaczej

Okolice Dębicy nie mają zamku, który ściągałby autokary, i to jest w pewnym sensie ich zaleta. Zamiast rezydencji jest tu miejsce, w którym rozstrzygały się losy wojny rakietowej, jedyna zachowana w Polsce altana fotograficzna z początku XX wieku i torfowisko, jakiego w tej części kraju nie ma nigdzie indziej.

Blizna: poligon, który powstał po zbombardowaniu Peenemünde

Park Historyczny Blizna ma ocenę 4,6 przy blisko 1500 opinii i leży 21 kilometrów od Dębicy. To najmniej znana z pierwszorzędnych historii tego regionu.

Skąd się tu wziął poligon

Niemcy utworzyli poligon w 1940 roku, wysiedlając wcześniej mieszkańców. Obiekt nosił nazwę Truppenübungsplatz Heidelager, a strefa docelowa Artilleriezielfeld Blizna.

Decyzja o przeniesieniu tu prób z rakietami V-2 zapadła w sierpniu 1943 roku, po tym jak alianci zbombardowali główny ośrodek rakietowy w Peenemünde na Uznamie. Blizna była wystarczająco daleko od zasięgu bombowców i wystarczająco pusta, żeby próby przeszły niezauważone.

Skala prób

Pierwszą rakietę V-2 wystrzelono z Bliznej 5 listopada 1943 roku. Odpaliła ją jednostka Lehr- und Versuchsbatterie 444, przeniesiona z Peenemünde, do której dołączyły później kolejne oddziały artyleryjskie.

Łącznie wystrzelono stąd ponad dwieście rakiet. Spadały w rejonie Bugu, a każdy upadek był dla polskiego wywiadu okazją.

Co robił wywiad Armii Krajowej

To jest część, którą warto znać przed wizytą, bo bez niej Park Historyczny jest tylko terenem po poligonie.

Przez osiem miesięcy wojskowi, leśnicy, kolejarze, rolnicy i robotnicy zbierali na poligonie Pustków, Blizna, na trasach transportu i w miejscach upadku rakiet informacje oraz fragmenty konstrukcji. Materiały szły przez komendę Obwodu AK Dębica i Inspektorat AK Rzeszów do Biura Studiów Przemysłowych Oddziału II Komendy Głównej AK w Warszawie.

20 maja 1944 roku Armia Krajowa przechwyciła kompletną, niewybuchłą rakietę V-2 w Sarnakach nad Bugiem.

Operacja Most III

Zdobyte części trzeba było dostarczyć aliantom. 26 lipca 1944 roku na lądowisku Motyl koło wsi Wał Ruda pod Tarnowem wylądował samolot, który zabrał ludzi, dokumenty i fragmenty V-2 do Londynu.

Operacja nosiła kryptonim Most III i należy do najważniejszych osiągnięć wywiadowczych polskiego podziemia. Bez niej alianci znacznie później poznaliby konstrukcję broni, która spadała potem na Londyn i Antwerpię.

Sam park powstał w 2011 roku na terenie dawnego poligonu, rozciągającego się dziś przez gminy Dębica i Ostrów. Najbliżej stąd do gminy Niwiska, liczącej 6217 mieszkańców.

Mielec: jedyna taka altana w Polsce

Muzeum Historii Fotografii Jadernówka ma ocenę 4,7 przy 113 opiniach, 27 kilometrów od Dębicy. Placówka mało znana poza regionem, a mająca w zbiorach rzecz unikatową w skali kraju.

Skąd się wzięła

Wędrowny fotograf ze Lwowa, August Jaderny, pojawił się w Mielcu latem 1898 roku. W 1904 zaczął budować własny dom i zakład przy ówczesnej ulicy Kolejowej; budowę ukończył w 1906.

W dwudziestoleciu międzywojennym budynek był miejscem spotkań miejscowego środowiska artystycznego. Od maja 1987 roku pełni funkcję muzeum, a od 2002, gdy wyprowadziła się stąd główna siedziba Muzeum Regionalnego, ekspozycje poświęcone są wyłącznie fotografii.

Co tu jest naprawdę cennego

Muzeum posiada jedyną zachowaną w Polsce oryginalną altanę fotograficzną z początku XX wieku, w której pracował Jaderny. Altana, czyli przeszklone atelier wykorzystujące światło dzienne, była standardem przed epoką sztucznego oświetlenia; do dziś nie przetrwała żadna inna.

Zbiory obejmują ponad 40 tysięcy obiektów fotograficznych od drugiej połowy XIX wieku do końca XX. To trzecia co do wielkości kolekcja tego typu w Polsce, a druga pod względem sprzętu fotograficznego.

Bagno Przecławskie: piętnaście kilometrów

Rezerwat przyrody Bagno Przecławskie ma ocenę 4,6 przy blisko 400 opiniach i jest najbliższym punktem z tej listy.

Chroni torfowisko wysokie, formację rzadką w tej części kraju. Torfowiska wysokie zasilane są wyłącznie wodą opadową, przez co powstaje na nich zupełnie inna roślinność niż w otoczeniu: rosiczki, żurawina, bagno zwyczajne. Warto wybrać się tam wiosną, gdy różnica jest najbardziej widoczna.

Wisłoka: najwyższa ocena w zestawieniu

Spływ kajakowy Wisłoką z okolic Frysztaka ma ocenę 4,9 przy 114 opiniach, najwyższą z całej listy. To 28 kilometrów od Dębicy.

Atrakcja sezonowa, dostępna od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Wisłoka na tym odcinku jest rzeką nizinną o spokojnym nurcie, więc nadaje się dla początkujących, choć poziom wody potrafi się wahać po opadach.

Strzyżów i rezerwat Herby

Dwadzieścia osiem kilometrów na południe leży rezerwat przyrody Herby z oceną 4,8 przy 167 opiniach. Chroni fragment starodrzewu bukowo-jodłowego na Pogórzu Strzyżowskim.

W samym Strzyżowie działa schron kolejowy oceniony na 4,2, jeden z niewielu takich obiektów w Polsce. Niższa nota bierze się z rozbieżności między skalą historii a skromnością ekspozycji: to tunel, nie muzeum. Oba miejsca sąsiadują z gminą Wiśniowa, liczącą 7556 mieszkańców.

Jak to poukładać

Dzień historyczny: Blizna i schron w Strzyżowie. Oba obiekty dotyczą tej samej wojny z dwóch różnych stron, a razem dają obraz tego, czym był ten teren w latach czterdziestych.

Dzień przyrodniczy: Bagno Przecławskie rano, potem Wisłoka. Piętnaście i dwadzieścia osiem kilometrów, więc bez pośpiechu.

Dzień z dziećmi: Jadernówka i Mielec. Muzeum fotografii działa na dzieci lepiej, niż sugeruje temat, bo eksponatami są aparaty, które da się obejrzeć z bliska.

Skąd pochodzą dane

Historia poligonu Heidelager, daty startów, liczba wystrzelonych rakiet, działania wywiadu AK i przebieg operacji Most III: materiały gminy Ostrów prowadzącej Park Historyczny Blizna oraz portal historyczny Histmag.

Historia zakładu Jadernego, wielkość zbiorów i informacja o zachowanej altanie: Wikipedia, serwis Podkarpackie Travel oraz materiały Muzeum Regionalnego w Mielcu. W internecie krąży błędna data powstania zakładu; źródła zgodnie podają, że Jaderny przybył do Mielca w 1898 roku, a budynek powstawał w latach 1904 do 1906.

Oceny i liczba opinii: Mapy Google, stan na wrzesień 2026. Liczba mieszkańców gmin: Główny Urząd Statystyczny, dane za 2025 rok. Odległości obliczone w linii prostej między współrzędnymi geograficznymi.

Udostępnij:
Materiał Partnera Ten materiał powstał we współpracy z partnerem. Treść reklamowa. Autorem materiału jest partner (zamawiający), który odpowiada za jego treść; redakcja portalu nie jest jego autorem.