Michał Władysław Urbanek

Nauczyciel filolog, pedagog, harcmistrz, działacz oświatowy i społeczny
18.09.1886 18.02.1982 Kawęczynie

Biografia

Urodził się w Kawęczynie, małym miasteczku pod Dębicą, jako najstarsze z 10 dzieci Jana, wyrobnika rolniczego. Zakończył gimnazjum klasyczne w Dębicy w 1908 roku i został absolwentem polonistyki na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1913.

Od 31 stycznia 1914 do 17 lipca 1920 pracował w Gimnazjum Męskim im. Królowej Zofii w Sanoku, prowadząc zajęcia z języka polskiego, łaciny i greckiego. Był egzaminowanym zastępcą nauczyciela i od 1 lipca 1919 mianowany nauczycielem rzeczywistym. Działał w sanockim kole Towarzystwa Szkoły Ludowej, organizując biblioteki i tworząc sanocką drużynę harcerską im. Stefana Czarnieckiego.

Na przełomie 1919/1920 redagował miesięcznik harcerski „Bóg i Ojczyzna”. Był inicjatorem Koła Przyjaciół Harcerstwa w Sanoku i jako komendant sanockiego hufca kierował harcerskimi działaniami. W Sanoku współtworzył Komitet Opieki nad Żołnierzem Polskim i pracował na rzecz oświaty w regionie.

W 1920 przeniósł się na posadę nauczyciela w Wielkopolsce, a następnie do Wejherowa (1920–1926), gdzie był komendantem Hufca Harcerzy i organizatorem klubu sportowego. W 1926–1939 pracował jako nauczyciel Gimnazjum Polskiego Macierzy Szkolnej w Gdańsku, pełnił funkcje w Referacie Świetlicowym Wydziału Propagandy Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsk i był redaktorem „Straży Gdańskiej”. Był inicjatorem powstania Hufca harcerskiego w Wolnym Mieście Gdańsku, na którego czele stał w latach 1928–1931. Działał w Towarzystwie Przyjaciół Nauki i Sztuki i był jednym z redaktorów pisma „Straż Gdańska”. 31 sierpnia 1939 ogłosił zamknięcie gdańskiego gimnazjum na polecenie władz polskich Komisariatu Generalnego RP.

Po wybuchu II wojny światowej podczas okupacji niemieckiej prowadził Tajne komplety Gdyni, Krakowie i Dębicy. W rodzinnym mieście pracował także jako nauczyciel po zakończeniu działań wojennych. Od 1 września 1945 do 31 marca 1967 był nauczycielem języka polskiego w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Sopocie. W tym mieście był radnym Miejskiej Rady Narodowej od 1945. W dniach 21–22 czerwca 1958 uczestniczył w „Jubileuszowym Zjeździe Koleżeńskim b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury”. W 1967 przeszedł na emeryturę w wieku 81 lat. Działał w Oddziale Sopockim Związku Nauczycielstwa Polskiego. Był członkiem Komitetu Budowy Tysiąca Szkół. Od 1957 do 1960 był członkiem Głównego Sądu Organizacyjnego przy Zarządzie Głównym ZNP w Warszawie. Został członkiem honorowym Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

Zmarł 18 lutego 1982. Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie (kwatera C2-5-19).

W Sopocie nazwano skwer im. Michała Urbanek przy ulicy Ignacego Krasickiego, położony naprzeciw II Liceum Ogólnokształcącego, oraz odsłonięto 12 lutego 2004 kamień pamiątkowy z tablicą w postawi głazu narzutowego. W 2012 ukazała się publikacja biograficzna pt. Michał Władysław Urbanek – dębickie lata.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958)
Złoty Krzyż Zasługi (1955)
Srebrny Krzyż Zasługi (1934)
Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
Odznaka „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1958)

Ciekawostki

Prowadził Tajne komplety Gdyni, Krakowa i Dębicy podczas okupacji niemieckiej.
Był radnym Miejskiej Rady Narodowej w Sopocie od 1945 roku.
W Sopocie ustanowiono skwer im. Michała Urbanek i kamień pamiątkowy odsłonięto w 2004.

Udostępnij